Pożyczki pomiędzy podmiotami powiązanymi
Umowa pożyczki wspólnika ze spółką, mająca na celu czasowe dokapitalizowanie spółki albo wypłatę na rzecz wspólnika środków przekraczających jego udział w zysku powinna zostać zawarta na warunkach rynkowych. W szczególności, oprocentowanie w takiej umowie pożyczki powinno zostać ustalone na poziomie rynkowym i uwzględniać wszystkie czynniki, które brałyby pod uwagę podmioty niepowiązane.
W praktyce ustalenie warunków rynkowych umowy pożyczki może przysparzać niemałe trudności. Dlatego warto sięgnąć do pewnego uproszczenia, jakie wprowadził ustawodawca dla podmiotów powiązanych, które zawierają umowę pożyczki (tzw. regulacja typu safe harbour).
Zgodnie ze wskazaną regulacją, organ podatkowy odstępuje od określenia dochodu (straty) podatnika w zakresie wysokości oprocentowania pożyczki (a tym samym od weryfikowania, czy wysokość oprocentowania odpowiada warunkom rynkowym), jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
- oprocentowanie pożyczki w ujęciu rocznym na dzień zawarcia umowy jest ustalane w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, określone w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych aktualnym na dzień zawarcia tej umowy;
- nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii;
- pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat;
- w trakcie roku podatkowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty;
- pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.
Wskazane warunki powinny zostać spełnione łącznie.
Aktualnie obowiązuje Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 grudnia 2025 roku w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych, które dla pożyczek udzielanych w PLN przewiduje następujące rodzaje bazowej stopy procentowej:
- WIBOR 3M,
- WIRON 3M Stopa Składana,
- POLSTR 3M Stopa Składana.
Z kolei aktualnie obowiązująca marża:
- dla pożyczkobiorcy wynosi maksymalnie 2,6 punktu procentowego,
- dla pożyczkodawcy wynosi minimalnie 2,0 punkty procentowe.
Ustalone w umowie pożyczki z zastosowaniem regulacji safe harbour oprocentowanie powinno być zmienne i stanowić sumę wybranego wskaźnika referencyjnego (bazowej stopy procentowej) oraz marży, aby zwiększyć bezpieczeństwo prawne transakcji. Inne oprocentowanie, a w szczególności oprocentowanie stałe, zarówno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie, może zostać uznane za nierynkowe.
MK-M